4 powody, dla których pokochasz GRAVELA (i jeden, po którym mocno się zastanowisz)
17.01.2022

Nikogo już nie trzeba przekonywać, że gravele to COŚ. Coś ważnego, znaczącego, z pewnością: kształtującego kulturę kolarską w ostatnich latach. Z drugiej strony widać też krytykę tych rowerów. Może to tak naprawdę chwyt marketingowy, sprzedawanie na nowo prostej idei, z której wywodzi się jazda rowerem, i niepotrzebne przebieranie jej w nowe komponenty?

Prześledźmy argumenty obu stron – w kilku logicznych punktach. Jednak zanim rozbierzemy gravele na części pierwsze, zajrzyjmy na moment w ich genezę i historię.

Gravel po polsku: co to właściwie jest?

Gravel z j.ang oznacza po prostu żwir, szuter. Gravele w spolszczonej wersji to inaczej rowery szutrowe lub szutrówki. A wyjaśnienie tej nazwy? Równie proste*: modele stworzono właśnie do jazdy po luźnej żwirowej nawierzchni. Potrzeba ta narodziła się w Stanach Zjednoczonych. Nic dziwnego; wiele tysięcy kilometrów piaszczystych tras i wiele tysięcy ambitnych pasjonatów to połączenie, z którego w końcu musiało wyniknąć coś nowego, innego i trwałego.

Dla wielu może być to niespodzianką: pierwsze gravele powstały jako oddolne projekty amatorów kolarstwa. Rowerzyści szukali maszyn, które sprostają zmiennym warunkom w zróżnicowanych amerykańskich trasach. Niestety (a może wcale nie tak „niestety”) w tamtym czasie jeszcze nic nie odpowiadało dokładnie ich potrzebom. Szosówki nie miały wystarczająco stabilności, a z kolei MTB ważyły zdecydowanie za dużo i nie pozwalały się rozpędzić. Trzeba było czegoś lepszego… Roweru, który, zamiast męczyć sprzętowymi ograniczeniami, będzie wspierał w odkrywaniu nowych dróg i samego siebie.

I tak powstały pierwsze gravele. Producenci, zachęceni rosnącym trendem na jazdę po bezdrożach i zainteresowaniem przerobionymi rowerami, podchwycili pomysł. Na efekty nie było trzeba czekać długo… Aktualnie gravele święcą triumfy popularności w każdej szerokości geograficznej; objeżdża się na nich dosłownie cały świat. Najwięksi gracze stworzyli dedykowane szutrowe grupy osprzętu na każdy poziom zaawansowania. Bikepacking przeżywa renesans.

Sprawdźmy: co da ci gravel? Czy to ideał wszechstronności i przygody? A może przereklamowane szosówki na szerszych oponach, jak twierdzą najostrzejsi krytycy?

 

*prostota to jedna z kluczowych cech-wartości graveli

1. Geometria roweru i rama

W świecie rowerowym można usłyszeć stwierdzenie, że

rama jest sercem roweru.

Co to w praktyce znaczy?

 

Na pierwszy rzut oka rower to prosta konstrukcja: dwa trójkąty połączone z kołami, siodłem i kierownicą. Jednak na tej bazie buduje się zupełnie różne maszyny, dostosowane do użytkowania rekreacyjnego, wyczynowego czy sportowego. Od kątów połączenia rur w ramie zależy cała budowa, a także rozmieszczeni punktów styku; czyli to, jak siedzisz i jeździsz. 

Romet Boreas 2 2022

Gravel łączy cechy konstrukcyjne (oraz osprzętowe, ale o tym później) rowerów:

- górskich (MTB)

- crossowych

- szosowych.

Pierwotnie gravel to podkategoria roweru szosowego. Różni je przeznaczenie; projektanci stanęli przed wyzwaniem stworzenia maszyny szybkiej, ale jednocześnie na tyle komfortowej, żeby chciało się na niej jeździć w dalekie, wielogodzinne/ wielotygodniowe wyprawy.

Łagodniejsze kąty i wyższa główka dodają stabilności. Zyskujesz poczucie pewności i bezpieczeństwa w siodle. Gravele są odrobinę mniej zwrotne niż klasyczne szosówki.

Do budowy ramy gravela stosuje się jeden z trzech materiałów, z których każdy ma swoje wady i zalety;

- stal (Cro-Mo): rowery ze stali są najłatwiejsze do naprawy praktycznie w każdym miejscu na świecie; usterka w pustynnym miasteczku na innym kontynencie? Żaden problem.

- aluminium stosuje się w branży rowerowej na najszerszą skalę: wyparł stal dzięki swojej niższej wadze i lepszym właściwościom (np. sztywność). Warto pamiętać, że aluminium to stop, dlatego jakość produktu nie jest każdorazowo taka sama

- włókno węglowe (carbon) stanowi najlżejszy i najbardziej wytrzymały materiał budowy ram rowerowych. Jego największym minusem jest cena.

Na co warto dodatkowo zwrócić uwagę przy wyborze? Na gwarancję. Jeżeli producent obejmuje ramę swojego roweru dożywotnią gwarancją, możesz śmiało przypuszczać, że ma ona wysoką jakość.

 

Z przodu z ramą łączy się widelec. W porządniejszych gravelach widelec będzie wykonany z karbonu, co poprawia prowadzenie, zmniejsza wagę i sprawia, że odczujesz mniej drgań na trasie. Mięśnie ramion, barków i pleców będą Ci wdzięczne. Przejdźmy jeszcze niżej: 

2. Opony

Romet Aspre 2, jeden z najwyżej ocenianych graveli w swojej kategorii

 

Koła, czy dokładniej, opony, stanowią punkt styku roweru z podłożem. Czyli bezpośrednio wpływają na doświadczenie jazdy. Czym wyróżniają się opony gravelowe?

Przede wszystkim: są znacznie szersze niż ich szosowe pierwowzory, a do tego mają wszechstronny bieżnik, często tzw. semi-slick, czyli gładki na środku i gęsty, terenowy z boku. Możesz też kojarzyć szalenie stylowe beżowe/brązowe kanty. Dobre opony gravelowe zachowują niskie opory toczenia i jednocześnie dają pokaźne możliwości w terenie.

Koła w rozmiarze 28”/700C sprawdzają się zarówno w rowerach wyścigowych, jak i rekreacyjnych (miejskie, crossowe, trekkingowe). W gravelach też widać ich zalety. Zyskujesz dobrą relację między szybkością a zwrotnością.

3. Kierownica: nie taki zwykły baranek

 

Przejdźmy do kolejnego ważnego punktu: kierownica łączy Twoje ręce z rowerem i wpływa na prowadzenie, zwrotność i precyzję. Rowery szosowe mają wygiętą w dół kierownicę z klamkomanetkami; „baranek” to znak rozpoznawczy modeli sportowych.

W wyższej jakości gravelach stosuje się kierownicę zmienioną konstrukcyjnie wobec pierwowzoru. Flare oznacza rozszerzenie dolnego elementu; baranek nie zgina się bezpośrednio w dół, tylko rozchodzi na boki. Chwyt staje się szerszy, dzięki czemu zyskujesz większą kontrolę.

>> Jeśli nie do końca wyobrażasz sobie, na jakiej zasadzie szerokość chwytu dodaje pewności prowadzenia, spójrz na proste kierownice w rowerach górskich, szczególnie w wyczynowych MTB. Tam, gdzie potrzeba pełnej kontroli, kierownica się wydłuża.

Zyskujesz także komfort i możliwość zmiany chwytów, kiedy męczą Ci się ręce. Minusem jest utrata aerodynamiki względem szosówek.

4. Komponenty w gravelu: napęd, hamulce

Gravel to rower pełen sprzeczności: jednocześnie szosowy i terenowy, sportowy i komfortowy. Żeby spiąć w udaną całość te cechy potrzeba wydajnego, solidnego osprzętu.

HAMULCE w gravelach praktycznie zawsze są tarczowe, mechaniczne lub hydrauliczne. Zapewniają lepszą skuteczność niż V-brake, szybciej reagują. Ważą i kosztują więcej.

Możesz spotkać w gravelu napęd szosowy, np. Shimano Claris lub Shimano Tiagra. Popularność rowerów szutrowych sprawiła, że na rynku pojawiają się specjalnie zaprojektowane do nich grupy osprzętu. Najbardziej znane z nich to:

- Shimano GRX

- SRAM Apex.

stalowy gravel Romet Finale

 

Gdzie jest haczyk?

I nie mamy na myśli haka przerzutki.

Na ten moment fakty wyglądają tak: gravele pojawiły się jako odpowiedź na potrzeby rynku amerykańskiego i szturmem zdobyły serca rowerzystów na całym świecie. Trudno kłócić się z tym fenomenem i licznymi zaletami. Jednak wszędzie tam, gdzie szybki wzrost popularności, pojawia się też doza krytyki.

Na co więc warto uważać przy zakupie roweru szutrowego?

Po pierwsze, pamiętaj, że mimo swojej wszechstronności, gravel nie potafi w s z y s t k i e g o. Jeśli jesteś zaawansowanym kolarzem, możesz być zawiedziony jego wcale-nie-tak-imponującą prędkością na szosie oraz zachowaniem na gołych korzeniach w lesie (uwaga: nie będzie jeździł tak dobrze, jak Twój MTB). Bądź świadomy tego, czego wymagasz i oczekujesz od roweru. Jeśli najwięcej czasu spędzasz na przejażdżkach po singletrackach, być może rower górski enduro albo e-MTB będą dla Ciebie bardziej rozwojowe i satysfakcjonujące niż gravel.

I pamiętaj też: żaden rower nie jeździ sam. Nawet jeśli zdecydujesz się na najwyższy w kolekcji karbonowy gravel – na przykład nasz imponujący Romet NYK - ale nie będziesz CHCIAŁ na nim jeździć… nic nie stanie się samo.

Przemyśl, jakiego roweru chcesz, i odpowiedz sobie, czy gravel spełni te wymagania. Bo, nie oszukujmy się: żaden rower nie spełni jednocześnie wszystkich oczekiwań na świecie.

 

 5. Podsumowanie: co da Ci gravel?

Rozebraliśmy gravele na części pierwsze, żeby po kolei pokazać ich potencjał oraz słabe punkty. Dobrze skonstruowany rower szutrowy to przygoda; połączenie szybkości szosówki z odpornością MTB. A to wszystko podany w przyjemny dla użytkownika sposób, zarówno w kwestii użytkowej, jak i wizualnej.

gravel Romet Nyk z włókna węglowego: karbonowa rama, widelec, kierownica i sztyca czynią z niego szybki, komfortowy rower gotowy na lata wspólnych wyzwań; waży 8,5 kg i j jest wyposażony w napęd Sram Apex 1x11; 9 999 zł)

Co da Ci dobry gravel?

- wszechstronność: możliwości montażu akcesoriów są naprawdę imponujące

- przygodę! Bikepacking to tylko jeden ze sposobów na wykorzystanie potencjału roweru szutrowego. Można wręcz uznać, że ogranicza Cię wyobraźnia.

- sport; jest lekki, dzięki czemu wolniej się zmęczysz, a pojedziesz znacznie szybciej

- ograniczenia, a raczej ich brak; zwinny gravel poradzi sobie w terenie daleko, daleko za tym, gdzie są granice użytkowania szosy

- i, co ważne szczególnie dla nas, pasjonatów dwóch kółek: gravele dają tyle satysfakcji, że dzięki nim coraz więcej osób wsiada na rower. Oby tak dalej!

 

Zobacz nasze Gravele!

700D